Od kiedy zakaz palenia pelletem w Polsce — mity, fakty i przepisy

Fraza „zakaz palenia pelletem" pojawia się regularnie w pytaniach właścicieli kotłów pelletowych — i jest wynikiem poważnego nieporozumienia dotyczącego treści polskich uchwał antysmogowych. Żaden zakaz palenia pelletem drzewnym ENplus A1 w Polsce nie istnieje, nigdy nie istniał i nie ma żadnych planów jego wprowadzenia. Uchwały antysmogowe, które sejmiki województw przyjmują na podstawie art. 96 Prawa ochrony środowiska, zakazują eksploatacji kotłów niskich klas emisyjnych (klasy 3, 4 lub bezklasowych) — nie pelletu jako paliwa. Kocioł pelletowy klasy 5 z certyfikatem Ecodesign jest dozwolony we wszystkich polskich strefach antysmogowych bezterminowo. Poniżej wyjaśniamy skąd bierze się dezinformacja, co faktycznie jest zakazane i jak sprawdzić aktualne przepisy dla swojej lokalizacji.

Skąd pochodzi mit o zakazie palenia pelletem — analiza dezinformacji

Mit / Dezinformacja	Fakt
"Zakaz palenia pelletem od 2025 roku"	Nieprawda — żaden taki zakaz nie istnieje
"Pellet jest zakazany w strefach antysmogowych"	Nieprawda — pellet ENplus A1 w kotle klasy 5 jest dozwolony bezterminowo
"UE planuje zakaz biomasy drzewnej"	Nieprawda — RED III traktuje biomasę jako OZE, nie planuje zakazu
"Po 2027 nie będzie można palić drewnem"	Częściowa prawda — zakaz dotyczy KOTŁÓW klasy 3/4, nie drewna jako paliwa w kotłach klasy 5
"Kocioł pelletowy klasy 5 będzie zakazany"	Nieprawda — kocioł klasy 5 + Ecodesign jest dozwolony bezterminowo
"Pellet to nielegalne paliwo"	Nieprawda — pellet ENplus A1 jest legalny, ekologiczny i objęty dofinansowaniem CP

Stan prawny na marzec 2026 na podstawie uchwał antysmogowych sejmików województw i przepisów krajowych. W razie wątpliwości zawsze sprawdzaj bezpośrednio na stronie sejmiku województwa lub dzwoń na infolinię Czystego Powietrza: 22 340 40 80.

Co faktycznie jest zakazane — paliwa i kotły objęte uchwałami antysmogowymi

Pellet ENplus A1 w polskim prawie — co gwarantuje jego legalność

Legalność i pożądany charakter pelletu ENplus A1 jako paliwa jest wielowarstwowo osadzona w polskim i unijnym prawie. Ustawa o OZE definiuje biomasę stałą (w tym pellet drzewny) jako odnawialne źródło energii — kwalifikujące się do systemu wsparcia i dofinansowania. Rozporządzenie ministra klimatu dotyczące wymagań dla kotłów na paliwa stałe pozwala na spalanie pelletu drzewnego w kotłach klasy 5 i Ecodesign. Uchwały antysmogowe sejmików województw — żadna z 16 uchwał nie zakazuje pelletu ENplus A1. Program Czyste Powietrze NFOŚiGW finansuje zakup kotłów pelletowych klasy 5 i pelletu ENplus A1 jako „czyste źródło ciepła" — co byłoby niemożliwe, gdyby pellet był zakazanym paliwem. Dyrektywa Ecodesign (rozp. UE 2015/1189) nakłada wymagania na kotły na pellet, ale nie zakazuje pelletu jako paliwa. Dyrektywa RED III traktuje biomasę drzewną jako OZE — z kryteriami zrównoważonego pozyskania dla dużych instalacji, bez zakazu dla małych kotłów domowych. Wniosek: pellet ENplus A1 jest paliwem w pełni legalnym, regulowanym, objętym dofinansowaniem i zalecanym przez polskie i europejskie przepisy dotyczące efektywności energetycznej i jakości powietrza. Szczegółowe informacje o przepisach antysmogowych — w artykule do kiedy można palić pelletem.

Co robić jeśli sąsiad twierdzi że pellet jest zakazany

Sytuacja gdzie sąsiad lub lokalny urzędnik twierdzi że palenie pelletem jest zakazane — choć jest to nieprawda — wymaga spokojnej i merytorycznej odpowiedzi opartej na faktach prawnych. Najlepszym dowodem jest wydruk fragmentu obowiązującej uchwały antysmogowej Twojego sejmiku województwa, który wyraźnie pokazuje że zakaz dotyczy kotłów niskich klas, nie pelletu. Taką uchwałę możesz pobrać ze strony sejmiku lub z portalu czystepowietrze.gov.pl. Możesz też wezwać ekodoradcę gminy — bezpłatny, kompetentny pracownik urzędu gminy, który wyjaśni przepisy lokalne i potwierdzi legalność pelletu ENplus A1 w kotle klasy 5. Jeśli sąsiad skarży się na dym z Twojego komina — wymień że kocioł klasy 5 Ecodesign emituje 5–10× mniej pyłu niż kocioł klasy 3 i spełnia najwyższe normy emisyjne obowiązujące w Polsce. Jeśli mimo to składa skargę do straży miejskiej — kontroler sprawdzi tabliczkę znamionową Twojego kotła i natychmiast stwierdzi że jest to urządzenie zgodne z obowiązującymi przepisami. Miej dokumentację: certyfikat kotła, fakturę zakupu pelletu ENplus A1 z numerem certyfikatu — to kompletna ochrona przed jakimikolwiek zarzutami.

Warto też pamiętać że pellet ENplus A1 w kotle klasy 5 emituje wyraźnie mniej dymu widzialnego niż węgiel czy mokre drewno — kocioł pelletowy pracujący prawidłowo praktycznie nie dymi widocznym dymem. Jeśli Twój komin intensywnie dymi przy pracy na pellet — to sygnał nie problemu z paliwem, lecz problemu z ustawieniami sterownika lub stanem wymiennika — i wezwanie serwisu jest właściwą odpowiedzią.

Pellet ENplus A1 a przepisy Ecodesign — kiedy potrzebny certyfikat kotła

Przepisy Ecodesign (rozporządzenie UE 2015/1189) dotyczą kotłów na paliwa stałe, nie pelletu jako paliwa. Od 2022 roku nowe kotły pelletowe sprzedawane w UE muszą spełniać wymagania Ecodesign: sezonowa efektywność energetyczna ≥75%, emisja pyłu ≤40 mg/m³, CO ≤500 mg/m³. Pellet ENplus A1 jest paliwem zalecanym przez normy Ecodesign — jest zaprojektowany tak, żeby kotły Ecodesign osiągały deklarowane parametry właśnie przy pellecie drzewnym klasy A1. Użytkowanie pelletu ENplus A1 w kotle Ecodesign to prawidłowe powiązanie paliwa z urządzeniem — nie ma żadnego konfliktu prawnego ani technicznego. Wymóg Ecodesign dla kotłów nie nakłada żadnych dodatkowych obowiązków na kupujących pellet. Kocioł kupiony przed 2022 rokiem bez oznakowania Ecodesign — może normalnie pracować na pellecie ENplus A1, ale nie kwalifikuje się do dofinansowania Czyste Powietrze po 14 czerwca 2024 (wymóg listy ZUM, która wymaga Ecodesign). Szczegóły o wymaganiach listy ZUM — artykuł lista ZUM kotły.